Pech // Bad luck

Sommige cliché’s zijn waar. ‘Het venijn zit in de staart’ bijvoorbeeld. Na zes zeer succesvolle surveyweken waarin alles mee zat, hadden we in de laatste week wat pech te verduren. Op maandag voelden we in één van de trekken na zes minuten vissen een grote ruk aan het vistuig; aan stuurboord waren de wekkerkettingen en het kuiltouw kapot. Aangezien er niets spectaculairs in het net zat moet er onder water iets groots, zwaars en scherps (bijvoorbeeld een stuk van een wrak of echt een enorme steen) hebben gelegen. Verrassend genoeg was het net nog heel. 

Some cliche’s are (or become) true. ‘There is a sting in the tail’, for example. After six successful survey weeks we had some issues to deal with this week. In one of Monday’s hauls we felt a tug on the net after six minutes fishing. When we hauled the net, the chains as well as the rope we use to haul in the codend of the net were broken. As there was nothing special in the net, something large, sharp and heavy (like wreck or a boulder) may have been on the seafloor. 

de wekkerkettingen van het tuig zijn kapot (je zou er vier moeten zien) // the chains of the gear are broken (there should be four)

een stuk van het kuiltouw met rafels aan één kant // piece of the codend rope with a cut off end 

Dinsdag verliep ook niet zoals we het van tevoren hadden bedacht: we moesten naar de haven van IJmuiden binnen om een bemanningslid af te zetten. Daarna gingen we weer verder met de bemonstering. Op woensdagochtend waaide het zo hard dat we eerst een paar uur moesten wachten totdat we konden vissen. Na vier minuten vissen was er een grote ruk en zaten beide netten in de bodem verankerd. Met beleid werden ze omhoog getakeld. De pijp van het bakboordtuig was krom, en beide netten waren dusdanig beschadigd. Verrassend genoeg waren alle wekkers nu wel nog heel. Reparatie van de netten op zee is met deze weersomstandigheden niet veilig, we een vrij plotseling einde van de survey hebben. 

Tuesday was also different than we originally planned: we went to the port of IJmuiden to drop off a crew member. After that we continued with the survey. On Wednesday morning we had to wait before we could go fishing due to the weather (too much wind and waves). When we did start fishing, after four minutes we had an enormous tug on the net  and noth nets appeared to be stuck in the bottom. Slowly we hauled them in. When they were above the water line, it was clear that this was the end of the survey: the pipe of the portside gear was curved while it should be straight, and both nets were severely damaged. Interestingly the chains were all still fine. As repairing the nets in this weather cannot safely be done, we will have to return to port, what means the end of the survey. 

kapot net aan stuurboord // damaged net on starboard

kromme pijp (aan de rechterkant op de foto) aan bakboord // bent pipe (on the right side in the picture) on portside

Gelukkig hebben we de meeste stations kunnen bemonsteren en zijn de gebieden die wij nu over moeten slaan al bemonsterd door onze Belgische collega’s.

Luckily we have been able to sample most of the planned stations. In the areas we now have to skip our Belgian colleagues have already fished this year.

Voortplanting // Reproduction

Veel soorten die in zee leven, produceren eieren die buiten het lichaam uitkomen. Bij veel vissoorten vindt de bevruchting plaats in het water en ontwikkelen de (heel kleine) eieren zich in de waterkolom; die eieren vinden we niet in deze survey. Andere soorten die in zee leven zetten hun eieren ergens aan vast, houden ze bij zich, of hebben zulke grote eikapsels dat we ze wel vangen. 

Many marine species produce eggs that hatch outside of the body. In many cases fish eggs are small and are fertilised in the water column; those small eggs we won’t catch with the beam trawl. Other marine species attach their eggs to something, carry their eggs with them, or produce larger egg cases that we may catch in this survey.

Augustinuskrab met eieren // Lithodes maja with eggs (credits: S. Verver)

In de afgelopen weken vingen we onder andere Augustinuskrab (Lithodes maja) met eieren, eieren van wulk (Buccinum undatum) en noordhoorn (Neptunea antiqua), van hondshaai (Scyliorhinus canicula) en lege eikapsels van koekoeksrog (Leucoraja naevus).

Over the past weeks we caught numerous eggs, in this blog a selection: Lithodes maja with eggs, common whelk (Buccinum undatum) and red whelk (Neptunea antiqua) eggs, eggs of lesser spotted dogfish, and empty egg cases of cuckoo ray (Leucoraja naevus).

Eieren van wulk (links) en noordhoorn (rechts) // Common (right) and red (left) whelk eggs (credits: M. Dammers)

Eikapsel hondshaai met embryo // Lesser spotted dogfish egg case with embryo (credits: M. Dammers)

Eikapsels koekoeksrog // Egg cases cuckoo ray (credits: S. Verver)

Sterrenshow // Star show

Op woensdag 19 augustus visten we de hele dag tussen 56° en 57°30’NB en 4° en 6°OL, op 30-55 meter diep. We vingen in alle trekken kamsterren (Astropecten irregularis). In één van de trekken zelfs een enorme hoeveelheid, ongeveer 12.000 exemplaren. Die tellen we niet allemaal, we nemen een een representatief deel ervan en tellen dat. Wanneer je zoveel beesten hebt dan kom je ook wel eens een afwijkende tegen, zoals dit exemplaar met een vergroeide poot. Dat kan komen door een beschadiging, maar misschien heeft deze ster altijd wel een extra pootje gehad. 

On Wednesday 19th August we fished between 56° en 57°30’N en 4° en 6°E, at depths between 30 and 55 meters. In all hauls we caught sand star (Astropecten irregularis), in one of the hauls about 12,000. Of course we didn’t count those all individually, but we took a representative sub sample to get a good estimate of the amount. With those numbers, there is a chance to find an irregular form, as in this case a sand star with a split leg. This may be caused because the original leg was damaged, or maybe the animal always had a split leg.

Kamster met een extra poot // Sand star (Astropecten irregularis) with an extra leg

‘s Nachts stoomden we naar andere gebieden, en visten de volgende ochtend op ongeveer 75 meter diep. We vingen zeven soorten zeester-achtigen, in plaats van twee of drie, alhoewel de vangst veel kleiner was dan de dag ervoor. Dit is een bekend beeld: de diversiteit aan soorten neemt in de Noordzee toe vanaf 50-60 meter diep (zie bijvoorbeeld https://doi.org/10.1006/jmsc.2002.1288). Het nadeel is dat deze andere soorten geen Nederlandse namen hebben. We verzinnen dus soms bijnamen of gebruiken de afkorting die we voor de invoer van de gegevens gebruiken.

In the night we steamed to a different sampling area, and started fishing at about 75 meters deep. We caught seven starfish-like species instead of two or three, while the catch was considerably less than the day before. The increase in diversity below 50-60 meter depth is in line with earlier observations, eg. https://doi.org/10.1006/jmsc.2002.1288. The downside of these additional species is that they mostly don't have a common (Dutch) name, so we either use nicknames or the short code for the data entry as their names.

Boven: kamster, slangster, zeester; onder: Stichastrella rosea, Hippasteria phrygiana, Henricia sanguinolenta, Luidia ciliaris
Upper: sand star, serpent star (Ophiua ophiura), sea star (Asterias rubens); lower: Stichastrella rosea, Hippasteria phrygiana, Henricia sanguinolenta, Luidia ciliaris

Parasieten // Parasites

Parasieten komen regelmatig voor bij vissen en andere beesten. Eén van de meest recente soorten in de Noordzee is de tongbijter (Ceratothoa steindachneri), een soort pissebed-achtig beest. De soort bijt zich vast in de bek (meestal de tong) van een vis (tot nog toe: kleine pieterman en wijting) en voedt zich met bloed en weefsel. Op dat moment is het beest nog mannelijk, maar na een tijdje wordt het een vrouwtje (tweeslachtigheid of hermafroditisme). De tong van de vis verdwijnt uiteindelijk en de parasiet neemt die rol over. 

Tot nog toe hadden we tijdens de BTS nog geen tongbijterparasieten aangetroffen, maar dit jaar was het raak: we vonden meerdere tongbijters, in zowel kleine pieterman als in wijting. 

Parasites occur frequently in fish and other animals. One of the most recent parasites in the North Sea is the tongue-biter (Ceratothoa steindachneri), an isopod. The parasite inhabits the mouth of the fish (mostly the tongue), and starts feeding on blood and tissue. At that moment, the parasite is male. After some time, it transfers to a female (hermaphroditism). In the end, the tongue is reduced to almost nothing, and the parasite replaces it. 

In the BTS we never encountered any tongue-biters, but this year we encountered multiple, in lesser weever as well as whiting.

Tongbijterparasiet in kleine pieterman // Tongue-biter in lesser weever (photo credits: Laura Lemey)

Tongbijterparasiet in wijting // Tongue-biter in whiting

Meer informatie // More information:

Nature Today | Eerste Wijtingen in ons land met nare parasiet: de Pieterman-tongbijter

https://decapoda.nhm.org/pdfs/17325/17325.pdf

The genome sequence of the tongue-biting isopod, Ceratothoa steindachneri Koelbel, 1878 - PMC

Zwart-wit // Black and white

Veel soorten die in zee leven, planten zich voort door middel van eieren in het water. Afgelopen week vingen we eieren van de zeekat (Sepia officinalis). Die waren wit. In een ander onderzoek van WMR werden in juli zwarte eieren van de zeekat gevangen. De inhoud van de eieren verschilt niet, maar bij de witte eieren was de inkt van ze zeekat op. 

Witte eieren van de zeekat // White cuttlefish eggs

Many marine species reproduce via eggs in the water. Last week, we caught eggs of the common cuttlefish (Sepia officinalis). The eggs we caught were white. Colleagues caught black eggs in a different survey, some weeks ago. Apart from the appearance, there is no difference between black and white eggs. White eggs occur when the reproducing cuttlefish runs out of ink to colour the eggs. 

Zwarte eieren van de zeekat // Black cuttlefish eggs (photo credits: A. Dijkstra)

De boomkorsurvey 2026 is begonnen // The beam trawl survey 2026 has started

 De BTS is begonnen! In de afgelopen week hebben we de stations in de Noordzee van zuid naar noord bevist aan de westelijke kant van het surveygebied. We vertrokken op maandag 27 juli rond 11 uur uit Scheveningen en begonnen snel daarna met het onderzoek. Op donderdagavond rondden we deze eerste week af, en begonnen we aan de terugreis naar Scheveningen. In totaal hebben we 25 trekken gedaan.

The BTS has started! In the past days we sampled in the North Sea, starting from south to north, at the westernmost side of the sampling programme for the first three weeks. We left Scheveningen on Monday 27th July at 11.00 CET, and started fishing quickly after that. We fished till Thursday evening, and started heading back to Scheveningen on Thursday evening. In total, we managed to do 25 hauls.

De boomkor aan stuurboord // The beam trawl on starboard

Het doel van de survey is hetzelfde als in andere jaren, zie bijv.  Beam Trawl Survey: De 2022 boomkorsurvey is gestart//The start of the 2022 Dutch beam trawl survey. In tegenstelling  tot in andere jaren lukte het niet om waarnemers uit de visserijsector te vinden die in de eerste drie surveyweken mee konden. In de laatste vier weken gaan er wel waarnemers mee.

The survey’s purpose is the same as in previous years, see eg. Beam Trawl Survey: De 2022 boomkorsurvey is gestart//The start of the 2022 Dutch beam trawl survey. Opposed to other years, no observers from the fishing sector were able to join in the first three survey weeks. Later in the survey, observers will join.

De vangsten bestonden grotendeels uit platvis, gemengd met zeesterren, krabben, en andere ongewervelden. In één trek vingen we een enorme hoeveelheid zeesterren (Asterias rubens). Op dezelfde dag hadden we ook een trek met heel veel hartegels (Echinocardium sp.), waardoor het visverwerkingsdek in een soort modderbak veranderde. Het kostte veel tijd om deze vangsten te sorteren, want alle vis moest er wel uit gehaald worden. 

Mostly, the catches consisted of flatfish, mixed with some starfish species, crabs, and other macro-zoobenthos. In one haul we caught a tremendous amount of starfish (Asterias rubens). On the same day, we had a net full of heart urchins (Echinocardium sp.), causing a lot of sand on the conveyor belt and on the fish deck. As a result, it took long to process the catches as we had to let it pass to get the fish out. 

Zeesterren op de opvoerband // Starfish at the conveyor belt

Veel hartegels in de vangst // Many heart urchins in the catch

(Vreemde) vogels // (Odd) birds

Tijdens de survey hebben we soms (vreemde) vogels aan boord. In het najaar (vanaf eind augustus) trekken er vogels van hun broedgebieden naar de overwinteringsgebieden. Soms komen ze dan aan boord zitten. Sommige vliegen uiteindelijk door, andere overleven het niet omdat ze zout water hebben gedronken, en soms proberen we ze te laten herstellen. In 2022 landde er een sperwer aan boord. We zetten hem in een provisorisch hok beneden in het schip. Helaas wist het beest, nadat het water had gedronken en had gegeten, te ontsnappen. De sperwer vloog pijlsnel over het visverwerkingsdek en vond uiteindelijk zelf de weg naar buiten (via het trapgat).

During the survey we sometimes get (odd) birds as visitors. In autumn migratory birds move from their nesting places to the winter areas. Some just land and leave again, some die after drinking salt water, and some are fed by us and recover. In 2022 we had a sparrowhawk on board. We kept it downstairs on board in a provisional cage. After some food and water, the bird decided to escape. After flying around on the fish deck it found its way up and left. 

De sperwer in 2022 // The sparrowhawk in 2022

Dit jaar belandde een postduif op het dek. Sophie ving hem op en nam contact op met de eigenaar (uit Newcastle). De duif had aan een wedstrijd meegedaan vanuit zuidwest Engeland. Hoe die bij ons aan boord belandde terwijl wij 80 mijl oost van Aberdeen voeren, is voor ons een raadsel. We voeren 'Henk' tweemaal per dag, volgens de instructie van de eigenaar, die ook tweemaal per dag informeert hoe het met de (nog jonge) duif gaat, terwijl hij heeft aangegeven dat we de duif kunnen houden.

This year a homing pigeon landed on the ship. Sophie contacted the owner (found via the pigeon's number), who is from Newcastle. The pigeon had participated in a pigeon race from the south of England to Newcastle. It is unclear to us how the bird ended up on the North Sea, 80 nautical miles east of Aberdeen. We feed 'Hank', as we decided to call him, twice a day, following the owner's instruction. The owner is also interested in the pigeon's health, het contacts us twice a day, despite the fact that het said we could keep the pigeon.

Henk de postduif // Hank the homing pigeon (credits Sophie Neitzel)