Nog meer gefladder//More fluttering

Toen we vanmorgen aan dek stonden (ongeveer op 54˚NB 001˚OL) zagen we 'iets' rondfladderen. Het was te klein voor een vogel en fladderde te snel. We dachten aan een libelle of een kolibrievlinder, maar we besloten dat het dat ook niet kon zijn. Nadat het beest tegen één van de bemanningsleden was aangevlogen wisten we in elk geval dat het een pijlstaart (nachtvlinder) was. Hij bleef aan boord en dus konden we hem vanmiddag vangen. Het bleek een windepijlstaart te zijn, een trekkende nachtvlinder (zie https://www.vlinderstichting.nl/vlinders/overzicht-vlinders/details-vlinder/windepijlstaart).

This morning (location approx. 54˚N 001˚E), a moth flew over the deck. This afternoon we managed to catch it and were able to identify it to the species level: the convolvulus hawk-moth Agrius concolvuli (see https://en.wikipedia.org/wiki/Agrius_convolvuli).

Vreemde vogels/Birds

Aangezien we de survey in de vogeltrek periode uitvoeren, krijgen we soms bezoekers aan boord. Meestal blijven de vogels op dek, maar soms vliegen ze door de open deur de brug op. Dat zorgt dan voor wat gedoe, want een stuurman moet vooral blijven opletten en niet achter een vogel aan hoeven rennen om deze te vangen. Vandaag hadden we een torenvalk binnen op de brug. Rob ving het beest en Jan maakte de foto's.

As the survey is carried out in the bird migration period, we often have some visitors on board. Mostly, they stay outside, but sometimes they fly through the door of the bridge and flutter around. the officer has to keep an eye on the course and other traffic, so he cannot run around to catch the bird. Today, a kestrel entered the bridge. Rob caught it and Jan took the pictures.

Mogen wij u voorstellen....zeesterren//May we introduce....starfish

'Dieper dan 60 meter is de wereld anders', in elk geval wanneer je met een boomkor vist. Bijna plotsklaps neemt het aantal soorten in een vangst toe. We vangen dan bijvoorbeeld niet twee soorten zeesterren (gewone zeester en kamster), maar vijf, zes of zeven soorten. Dat geldt dan ook voor krabben, heremietkreeften en andere soortgroepen. In deze blog een overzicht van de negen verschillende soorten zeesterren die we de afgelopen weken hebben gevangen. Aangezien her merendeel van de soorten niet in het Nederlandse deel van de Noordzee voorkomt, bestaat er vaak geen Nederlandse naam. In dat geval staat de wetenschappelijke naam hier genoemd.
'When it's deeper than 60 meters, the world changes', for sure when you're beam trawling as we do. The catch composition changes from 'few species in large numbers' to 'many species in low numbers'. For example, the number of starfish species easily turns from 2 (Common starfish and Burrowing starfish) in the eastern North Sea to five, six, or seven species in a catch. That happens to the number of crabs, hermit crabs and other groups of species as well. In the blog an overview of the nine starfish species we've caught until now.

Stichastrella rosea-Kamster-Zeester//Rosy starfish-Burrowing starfish-Common starfish

Op de zandgrond in de oostelijke Noordzee vangen we vooral de zeester (Asterias rubens) en kamster (Astropecten irregularis). Naarmate we daar noordelijker komen zien we zo nu en dan, en zeker ook niet in alle jaren, de zeester Leptasterias muelleri.
In the eastern North Sea we mostly catch Common starfish and Burrowing starfish. As we start fishing more northerly, in some years the Northern seastar appears in the catch.

Marthasterias glacialis-Leptasterias muelleri (boven//upper)-Henricia sanguinolenta

Nog wat noordelijker en ook iets westelijker (dieper) zagen we de grote zeester Marthasterias glacialis. Die vangen we lang niet ieder jaar en het is een spectaculaire soort om te zien met de dikke stekels. Op de noordelijke stations vangen we wel zeer regelmatig Henricia sanguinolenta. Op de foto hierboven staat een paars exemplaar, maar de soort kan ook knaloranje of roodachtig zijn.

Further north and a bit more to the west (and deeper), we caught Marthasterias glacialis. We don't catch that species frequently, and it's impressive due to its size and spines. On the northerly stations we regularly catch Henricia sanguinoleta, on the picture a purple specimen is shown, but its colour can range from orange to purple.

Hippasteria phrygiana//Rigid cushion starfish

Op zeer regelmatige basis vangen we de 'rood met witte stippen' zeester Hippasteria phrygiana op de noordelijke stations. Het is een stevige ster die maximaal 20 cm groot kan worden.
At the northerly stations we frequently catch the rigid cushion starfish, a firm starfish that is easy to distinguish due to its white spots on the orange body.

Ganzenvoet zeester//Anseropoda placenta

En tot slot nog twee soorten die we vooral in de noordwestelijke Noordzee vangen: ganzenvoet en de rode kussenzeester, de eerste de meest platte zeester die we tegenkomen, de ander de meest glanzende.
Last, but not least, two species we see in the northwestern area: Anseropoda placenta, the flattest starfish species and the Red cushion star, the glossiest.

Porannia pulvillus//Red cushion star

'Nieuw lijntje'//New fishing position

Goed vissen is iets anders dan 'zomaar een net uitgooien'. Vissen is een vak. Op zee betekent dat vooral: weten waar je aan begint en in de gaten houden wat er gebeurt. De Noordzee mag van bovenaf een grote bak water lijken, maar er zijn grote verschillen in de bodem. In sommige gebieden is het een vlakke zandige grond, op andere plekken liggen her en der grotere of kleinere stenen, of bestaat de grond vooral uit modder.
Good fishing practice is more  than 'just throwing out a net'. Fishing is an expertise. At sea it means: knowing what you're going to do, and check crucial parameters during fishing. Although the North Sea may look like a 'lot of water' when one looks from above, the bottom varies on different locations. In some places there's just sand, on other places large boulders lay on the bottom. 

Wanneer je, zoals wij, met een vistuig vist dat over de bodem gaat en wekkers heeft die de bodem ook nog omwoelen, is het dus belangrijk om te weten wat je zou kunnen aantreffen. Dat doen we op basis van zeekaarten, maar ook op basis van ervaring, van onszelf of van anderen ('vislijntjes'). Zeker in gebieden met veel stenen is dat laatste heel erg van belang. 'Net op een andere plek gaan vissen' kan het verschil zijn tussen een heel net met vangst of veel schade.
When you do bottom trawling as we do, it is really important to know what the bottom of the sea looks like and where you can fish safely. We pick our information from maps as well as from safe towing positions from research cruises or commercial fishermen. Fishing on 'just a different location' can be the difference between a nice catch and a completely damaged gear.

Vandaag probeerden we een nieuw vislijntje uit. Op basis van vislijnen van een commerciële visser wisten we waar we heen zouden gaan. Om half zeven stonden de gezagvoerder, stuurman, bootsman en de verantwoordelijke onderzoeker op de brug en voeren we over het vislijntje heen terwijl we keken naar het diepteprofiel. We kunnen er kort over zijn: het was er vlak.
Today, we fished on a new location, at least for us. We had some information from a fisherman, so we knew where to start. At 6.30 the captain, officer, boatswain and scientist in charge stood on the bridge watching the bottom profile. It seemed to be flat.

diepteprofiel//depth profile

We besloten dus de gok te wagen en te gaan vissen over het lijntje op de kaart. Om eventuele schade te beperken visten we met het net aan bakboord. Het stuurboordnet lieten we lekker aan dek liggen. De afgelopen week hebben we gezien dat de vangsten aan beide kanten gelijk zijn. Tijdens de trek hielden we de trekkracht (het rode veld rechts op het scherm) goed in de gaten. Wanneer er bijv. stenen in het net komen loopt de trekkracht snel op. Ook de trekkracht was stabiel.

So we decided to go for it and started fishing on the new location. For damage-control purpose, we only fished with the portside gear. The gear on starboard stayed on board. During the haul we continuously checked the forces on the wires. When boulders enter the net or the flip-up rope, the forces will increase. During the full haul the forces stayed stable.

trekkracht//forces on the lines

Dat was hoopgevend en we visten 30 minuten. Toch was het nog spannend wat er boven zou komen. Toen het tuig boven kwam, volgden stap voor stap de checks: wekkers zitten er nog aan, net is nog heel.

This was promising and we fished for 30 minutes. Still, we were quite excited to see if the gear and the net were undamaged. So, when we hauled, the first checks were done: chains-still there, net-complete.

het vistuig is boven water//the gear is at the water surface

Vervolgens keken we of ook aan het uiteinde van het net de boel nog heel was: ja, en er zat vangst in.

Next step: check if the cod-end was undamaged. It was, and we had catch.

er zit vangst in//there's catch

Bij het storten van de vangst konden we een korte blik werpen op wat we hadden gevangen: kleine platvis (voornamelijk schol en schar) en naar later bleek, ook jonge exemplaren van andere vissoorten. 

When emptying the net we got a quick view on the catch: juvenile flatfish (plaice and dab), and also juveniles of other fish species.

het storten van de vangst//emptying the cod-end

Al met al was het een succesvolle actie gebleken. We waren allemaal tevreden over de vangst én over de manier waarop we gezamenlijk het nieuwe lijntje hadden uitgeprobeerd.
So, over all we were happy with the new location. The catch was nice and provided relevant information, and we all were pleased about the teamwork.

Mogen wij u voorstellen...krabben/May we introduce....crabs

In eerdere blogs (2 aug, 14 aug) zijn al een paar soorten krabben voorbij gekomen. We vinden er nog veel meer. Voor iedereen die denkt 'een krab is toch gewoon een krab' of voor iedereen die nieuwsgierig is welke krabbensoorten we regelmatig tegenkomen bij deze een overzichtsfoto waarin de diversiteit in de vorm van de rugschilden, scharen en achterpoten te zien is.
Links: twee soorten zwemkrabben, beide met peddelvormige laatste poten. De bovenste heeft daaraan blauwe uiteinden (blauwpootzwemkrab Liocarcinus depurator), de onderste (gewone zwemkrab Liocarcinus holsatus) heeft dat niet.
Middenboven: hoekige krab (Goneplax rhomboides) met een hoekig rugschild en enorm lange schaarpoten.
Middenonder: helmkrab (Corystes cassivelaunus) met een helmvorming rugschild en lange schaarpoten. De schaarpoten van mannetjes worden bij deze soort veel langer dan die van de vrouwtjes.
Rechtsboven: heremietkreeft (Pagurus bernhardus). Heremietkreeften hebben een zacht achterlijf en kruipen daarom in lege schelpen. Wanneer ze daar uit groeien dan gaan ze op zoek naar een groter huis.
Rechtsonder: Noordzeekrab (Cancer pagurus), een kleintje nog. Het rugschild van deze soort kan wel 20 cm breed worden.

In two of the previous blogs (2 Aug, 14 Aug) we've already mentioned some crab species. For everyone who thinks 'well, a crab is a crab, isn't it?' and for those who are interested in the variety of crab we catch during this survey, an overview of some different crab species. The main characteristics to distinguish crab species are the shape of the carapax, the last pair of legs and the arms with the claws.
Left: tow species of swimming crabs, with paddle-like last segments of the hind legs. The upper species, Liocarcinus depurator, has dark spots on the paddle. The lower species, L. holsatus, doesn't. 
Upper middle: angular crab (Goneplax rhomboides), a species easy to identify due to the shape of its carapax and its very long arms.
Lower middle: another long-armed species, masked crab (Corystes cassivelaunus), and a helmet-shaped carapax. The arms of the males are a lot longer than the females'.
Upper right: hermit crab Pagurus bernhardus. All hermit crab species have a soft abdomen, which they protect by living in shells. When they grow too big for it, they go in search for a bigger house to live in.
Lower right: edible crab (Cancer pagurus), a small specimen. The maximum carapax width of this species is approx. 20 cm. 

De soorten die we eerder lieten zien (zie ook foto's hieronder) hebben weer heel andere schildvormen en schaarpoten dan de soorten hierboven. Al met al is een krab dus niet altijd een krab, in elk geval voor ons niet. Want wij worden geacht de soorten te kunnen onderscheiden zodat we -naast de informatie die nodig is over de visbestanden- ook betrouwbare informatie kunnen verstrekken over de diversiteit van de rest van het leven op de zeebodem.

porceleinkrab//Pisidia longicornis

Cirkelronde krab//Round crab (Atlecykus rotundatus)

Ovaalronde krab//Atelecyclus undecimdentatus

So, apparently, not all crabs are just crabs. At least not to us. We have to be able to identify the species in order to be able to provide reliable information -on top of the information for fish stock assessment- on the biodiversity at the sea floor.

Roggen en DNA//Rays and DNA

We vangen veel verschillende soorten vis en andere beesten. Met name de enkele roggen die op de sorteerband voorbij kwamen, trokken veel bekijks. En dat is niet raar ook, want de meeste roggen hebben een prachtig vlekken patroon! We hebben tot nog toe gevlekte rog, stekelrog, sterrog en koekoeksrog (zie blog 3, ook wel grootoogrog genoemd)  gevangen. Van de roggen worden, in verband met DNA onderzoek, ook gegevens verzameld. We noteren de totale lengte, breedte, geslacht (man, vrouw, juveniele man of vrouw) en gewicht van elke rog. Als laatste nemen wij een klein stukje vin af op de staart, waar uiteindelijk de DNA test op zal worden verricht.
Onderscheiden van roggen is niet al te ingewikkeld en er is -met dank aan onze collega's in Vlaanderen- een helder overzicht van de verschillende soorten in de Noordzee en het Kanaal beschikbaar: https://www.ilvo.vlaanderen.be/Portals/68/documents/Diensten/zoekkaart_roggen.pdf

gevlekte rog//spotted ray Raja montagui

detail gevlekte rog met het voornaamste kenmerk: vlekken lopen niet doro tot aan de rand van de vleugel//detail spotted ray with the main characteristic: spots not till end of disc

We catch many fish and zoobenthos species during this survey. Especially some of the rays got a lot of attention, which is not strange since these rays can have some beautiful patterns, thorns, spots etc.  Up until now we have seen spotted, thornback, starry and even one cuckoo ray (see blog 3). For DNA research we also gather data from rays. We make notes of the total length, dorsal width, maturity (male, female, juvenile) and the weight. Lastly we take a small piece of one of the tail fins. With that piece of fin they can do DNA tests.
Thanks to our Belgian colleagues clear documentation to distinguish rays is easily accessible: https://www.ilvo.vlaanderen.be/Portals/68/documents/Diensten/zoekkaart_roggen.pdf

stekelrog//thornback ray Raja clavata

Einde deel I//End of part I

De BTS bestaat uit twee delen: drie weken waarin we de zuidoostelijke Noordzee en de Duitse bocht bevissen en vier weken waarin we de rest bemonsteren. Het vistuig dat we gebruiken is in beide delen grotendeels gelijk, maar verschilt op één belangrijk punt: in het tweede deel vissen we in gebieden waar veel meer grote stenen liggen en omdat we die niet in het net willen hebben zit er een extra touwconstructie voor het net: het 'schotje'. Hierin kunnen grote stenen blijven hangen. In het eerste deel van de survey vissen we voornamelijk op zandige/modderige gronden. Afgelopen vrijdag heeft de bemanning het ene vistuig verruild voor het andere.
The beam trawl survey consists of two parts: three weeks in the southeastern North Sea and German bight, and four weeks in the rest of the North Sea. For the areas the fishing gear is rigged differently: due to the risk of boulders in the last part of the survey we use a so-called flip-up rope, that can prevent the boulders from getting into the net. Last Friday, the crew changed the gears.

visposities week 31-33//fishing positions week 31-33

Er is dus een goede reden om kort terug te kijken op de afgelopen drie weken. We deden in totaal 73 trekken (zie kaart). Daar zijn we tevreden mee, het hele bemonsteringsgebied is afgedekt, ondanks wat vertraging om diverse redenen, met name aan het eind van de eerste en het begin van de tweede week. Eén trek was ongeldig verklaard door de enorme hoeveelheid zeesterren in de vangst (zie eerdere blog).
So there is a reason to shortly look back on the past three weeks. We've fished on 73 locations (see map), covering the complete sampling area. We're happy with the achievements, especially because we had some delay for various reasons at the end of the first and the beginning of the second week. One haul was invalid, due to an enormous amount of sea stars (see previous blog).

De soorten die we in alle geldige trekken hebben aangetroffen, zijn schol, schar en gewone zwemkrab. Schurftvis en dwergtong zaten in 71 trekken, zeester en kamster in 70. Al met al betekent dat dat er een heel constant beeld was over het gebied, al kunnen de aantallen per soort per vangst flink verschillen en wordt het beeld van een individuele vangst ook zeker bepaald door juist die soorten die niet in iedere trek voorkomen. De verschillen tussen de vangsten maken dat we nieuwsgierig blijven naar wat er boven zal komen.
In all valid hauls we caught Plaice, Dab, and swimming crab Liocarcinus holsatus. Scaldfish and Solenette occurred in 71 hauls, sea star (Asterias rubens) and sand sea star (Astropecten irregularis). Although the over-all impression of the catches then seems to be quite constant, the amounts per species can vary a lot. Moreover, the species that we don't catch every time make that the appearance of the individual catches is highly variable. That is exactly the reason that we stay curious every time the net comes up.